Bentinho velho conta como ganhou a alcunha: no trem da Central, um rapaz do bairro lhe recitou versos, ele cochilou, e o rapaz, ofendido, passou a chamá-lo de Dom Casmurro. Os vizinhos espalharam o apelido, e ele o adota como título do livro.
Análise
O narrador conta a origem do nome com bom humor e o adota sem discutir, o que mostra que prefere assumir o rótulo a se defender dele. Pelo que diz, o rapaz do trem se ofendeu porque o ouvinte dormiu: a alcunha nasceu de um amuo, não de um juízo sobre o caráter dele. Bentinho já se apresenta como alguém que escreve sob um nome posto pelos outros.
Casmurro não está aqui no sentido que eles lhe dão, mas no que lhe pôs o vulgo de homem calado e metido consigo.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non.
A análise completa de cada bloco de capítulos de Dom Casmurro está na assinatura, com a explicação de cada citação, o quiz, o guia em PDF e o caderno de estudos.
Bentinho conta por que escreve. Vive só, com um criado, numa casa que mandou construir no Engenho Novo como cópia da de Matacavalos, onde se criou, com a mesma sala de medalhões de césares e a mesma chacarinha. Queria atar as duas pontas da vida e não consegue, porque falta ele mesmo. Cansado da monotonia, descarta jurisprudência e uma história dos subúrbios, e os bustos pintados lhe sugerem contar o passado, a começar por uma tarde de novembro.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est labo.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit ess.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum.
Em novembro de 1857, na casa de Matacavalos, Bentinho ouve seu nome e se esconde atrás da porta da sala. José Dias pergunta a Dona Glória se ela persiste em mandar o filho ao seminário e diz que há uma dificuldade: o menino anda metido nos cantos com Capitu, filha do vizinho Pádua, o Tartaruga. Dona Glória responde que são crianças, de quinze e quatorze anos, e tio Cosme pede o gamão. Ela decide mesmo assim mandá-lo logo ao seminário e chora, e José Dias se desculpa por um "dever amaríssimo".
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incidid.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt u.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat no.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip.
José Dias se levanta para buscar o gamão e passa diante de Bentinho, colado à parede. O narrador o descreve: calças brancas engomadas, rodaque de chita, gravata de aro de aço, cinquenta e cinco anos, e o andar vagaroso de quem raciocina.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation u.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit.
José Dias é agregado desde que Bentinho nasceu. Apareceu em Itaguaí vendendo-se por médico homeopata, curou o feitor e uma escrava sem cobrar e aceitou ficar com casa e comida. Mandado um dia ver os escravos doentes, confessou que não era médico. O pai não o despediu: deixou-lhe um legado e quatro palavras de louvor, que ele emoldurou. À pergunta de tio Cosme, responde que a família está abaixo de Deus, não acima.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Lorem ipsum dolor sit am.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed d.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex.
Tio Cosme vive com Dona Glória desde que ela enviuvou, na casa dos três viúvos com prima Justina. É advogado criminalista, não enriquece, e todas as manhãs monta a besta com grande esforço. Uma tarde pôs Bentinho, de nove anos, em cima dela: o menino gritou por mamãe, Dona Glória acudiu e tio Cosme disse que um padre precisa montar. Bentinho só aprendeu mais tarde, por vergonha.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui off.
Dona Glória ficou viúva aos trinta e um anos, preferiu ficar perto da igreja onde o marido foi sepultado e vendeu a fazendola para viver de prédios e apólices. Em 1857 tinha quarenta e dois anos e vestia sempre escuro. Bentinho descreve os retratos dos pais que conserva na parede, ela oferecendo uma flor ao marido, e diz que o casal tirou a sorte grande no bilhete comprado de sociedade.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore m.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed d.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaeca.
Bentinho volta à tarde de novembro e diz que ela foi o princípio da sua vida: o que veio antes foi o preparo da cena. Lembra o velho tenor italiano que dizia que a vida é uma ópera e vai dar a definição no capítulo seguinte.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugi.
O tenor Marcolini, já sem voz, vem jantar com Bentinho e repete que a vida é uma ópera. Deus é o poeta e largou o libreto; Satanás, maestro expulso do conservatório do céu, o levou ao inferno, compôs a partitura e a ofereceu a Deus, que não quis ouvi-la nem ver ensaios, mas deixou que a ópera fosse executada neste planeta. Daí os lugares em que o verso vai para um lado e a música para outro. Poeta e músico dividem os direitos, Deus em ouro e Satanás em papel. Marcolini recusa a palavra "graça" e diz que tudo é música.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Lorem.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut e.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proide.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aut.
Bentinho aceita a teoria de Marcolini pela verossimilhança e porque a vida dele se casa com a definição: cantou um duo, depois um trio, depois um quatuor. Antes de adiantar, volta à primeira parte, porque a denúncia de José Dias foi dada principalmente a ele.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed d.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nul.
Bentinho corre à varanda; a causa das lágrimas da mãe é uma promessa antiga. Tendo-lhe nascido morto o primeiro filho, Dona Glória prometeu a Deus fazer padre o segundo, se fosse varão, e confiou a promessa a parentes como testemunhas. Para adiar a separação, deu-lhe em casa as primeiras letras com o Padre Cabral. Bentinho brincava de missa com Capitu, e a hóstia era sempre um doce.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Lo.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi.
Na varanda, tonto, Bentinho anda de um lado para outro com as vozes de José Dias na cabeça: "Sempre juntos...", "Em segredinhos...". Um coqueiro e os pássaros lhe sopram que não é feio que meninos de quinze anos andem nos cantos. Ele recorda os gestos de Capitu, os sonhos que ela contava e a cor de pitanga que ela fez, entende que a emoção doce e nova tinha uma causa e perdoa tudo a José Dias, que o denunciou a si mesmo.
Análise
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sun.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed d.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt in culp.
Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua ut enim ad minim veniam q.